مددکاری اجتماعی؛ پیوند دولت، جامعه و نهادهای مردمی در مسیر تقویت سرمایه اجتماعی

مراسم روز ملی مددکار اجتماعی، همزمان با چهلمین همایش ملی و ششمین همایش بین‌المللی مددکاری اجتماعی، با حضور مسئولان عالی حوزه رفاه اجتماعی، اندیشمندان دانشگاهی، نمایندگان نهادهای بین‌المللی و فعالان نهادهای مردمی از جمله مؤسسه خیریه حمایت از آسیب‌دیدگان اجتماعی (سرای احسان)، صحنه همگرایی تجربه‌های ملی و جهانی در مسیر تقویت سرمایه اجتماعی، تاب‌آوری و انسجام اجتماعی کشور بود.

این آیین ملی و بین‌المللی که با مشارکت گسترده نهادهای دولتی، دانشگاهی و مدنی برگزار شد، فرصتی برای بازخوانی نقش حرفه مددکاری اجتماعی در مواجهه با تحولات شتابان اجتماعی و پاسخ‌گویی به نیازهای پیچیده جامعه امروز فراهم آورد؛ نقشی که بیش از هر زمان دیگر، در پیوند میان سیاست‌گذاری اجتماعی، مشارکت مردمی و سرمایه اجتماعی معنا می‌یابد.

سید حسن موسوی چلک، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی کشور و معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، در سخنانی محوری با اشاره به برگزاری چهلمین همایش ملی و ششمین همایش بین‌المللی مددکاری اجتماعی، این رویداد را حاصل هم‌افزایی بیش از ۶۰ سازمان، انجمن، دانشگاه و تشکل تخصصی دانست و تأکید کرد: مددکاری اجتماعی در ایران با سابقه‌ای ۶۷ ساله، امروز به بلوغی رسیده است که می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در امنیت اجتماعی پایدار، افزایش رضایت عمومی و ارتقای کیفیت زندگی ایفا کند.

وی با اشاره به انتخاب «سرمایه اجتماعی» به‌عنوان محور اصلی فعالیت‌های امسال انجمن مددکاری اجتماعی ایران گفت: هرچه سرمایه اجتماعی در جامعه تقویت شود، حال مردم بهتر خواهد بود. اعتماد، مشارکت و ارتباطات انسانی، ستون‌های اصلی این سرمایه هستند و مددکاران اجتماعی، دیده‌بانان و تسهیل‌گران شکل‌گیری آن به‌شمار می‌روند. تحقق امنیت اجتماعی پایدار بدون رصد مستمر اجتماعی و نقش‌آفرینی حرفه‌ای مددکاران اجتماعی امکان‌پذیر نیست.

در ادامه، دکتر سید جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، با تأکید بر جایگاه راهبردی مددکاری اجتماعی در تحقق مأموریت‌های این سازمان گفت: سازمان بهزیستی با تمرکز بر گروه‌های آسیب‌پذیر از جمله افراد دارای معلولیت، سالمندان و اقشار در معرض آسیب، مهم‌ترین نهاد حمایتی دولت در حوزه تقویت سرمایه اجتماعی و کنترل آسیب‌های اجتماعی است.

وی با اشاره به وضعیت افراد دارای معلولیت در کشور اظهار داشت: بیش از ۱۰ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر از جمعیت ایران را افراد دارای معلولیت تشکیل می‌دهند که حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از آنان از خدمات سازمان بهزیستی بهره‌مند هستند. ارائه اثربخش این خدمات بدون نقش‌آفرینی مؤثر مددکاران اجتماعی و روانشناسان امکان‌پذیر نیست.

حسینی با اشاره به روند پرشتاب سالمندی در کشور افزود: ایران وارد مرحله سالمندی شده و حدود ۱۴ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می‌دهند. برنامه‌ریزی برای ارتقای کیفیت زندگی سالمندان، تقویت ارتباطات بین‌نسلی و سرمایه اجتماعی، از مأموریت‌های اساسی سازمان بهزیستی است.

در ادامه این همایش، حسین خدر ویسی، معاون حمایت و سلامت خانواده کمیته امداد، مددکاری اجتماعی را حرفه‌ای تمدن‌ساز توصیف کرد و گفت: مأموریت مددکاری اجتماعی حفظ کرامت انسانی، کاهش نابرابری‌ها و ایجاد پیوند میان انسان‌هاست؛ نقشی که در جوامع دچار گسست اجتماعی، اهمیت دوچندان دارد.

بُعد بین‌المللی این رویداد با حضور عمران جمیل، دبیر دفتر منطقه‌ای فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی (IFSW)، و دکتر مهد هیزان بن‌یحیی، رئیس انجمن آموزش مددکاری اجتماعی آسیا ـ اقیانوسیه (APASWE)، جلوه‌ای ویژه داشت. عمران جمیل مددکاران اجتماعی را معماران سرمایه اجتماعی دانست و نقش آنان را در ایجاد تاب‌آوری بلندمدت حیاتی توصیف کرد.

غلامرضا غفاری، رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، نیز با تأکید بر نقش پیونددهنده مددکاری اجتماعی گفت: هنر مددکار اجتماعی آن است که فرد جداافتاده از جامعه را از حاشیه به متن بازگرداند.

از جلوه‌های شاخص این مراسم، حضور فعال نهادهای مردمی و مؤسسات خیریه در کنار دستگاه‌های دولتی بود که جلوه‌ای روشن از هم‌افزایی میان دولت و جامعه مدنی در حوزه رفاه اجتماعی را به نمایش گذاشت.

در همین راستا، از حاج‌آقا باباخانی، نایب‌رئیس هیأت‌مدیره مؤسسه خیریه حمایت از آسیب‌دیدگان اجتماعی (سرای احسان)، به پاس بیش از پنج دهه خدمت ماندگار، تلاش‌های مستمر و حمایت اثربخش از جامعه هدف سازمان بهزیستی و مراکز خدمت‌رسان به محرومان، با اهدای لوح تقدیر تجلیل به‌عمل آمد.

همچنین از آقای فردین احمدی، همکار پرتلاش و فعال حوزه مددکاری اجتماعی، به پاس خدمات ارزنده و نقش مؤثر در مسیر خدمت‌رسانی اجتماعی، با اهدای تقدیرنامه قدردانی شد.

حضور دکتر فرهاد رمضانی‌نژاد، مدیرعامل مؤسسه خیریه حمایت از آسیب‌دیدگان اجتماعی، عزیز مؤمنی، مدیریت سرای احسان، نمایندگان مؤسسات خیریه و جمعی از فعالان اجتماعی، نمادی روشن از هم‌افزایی دولت و جامعه مدنی در مسیر کاهش آسیب‌های اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی کشور بود.

این مراسم با آیین فارغ‌التحصیلی جمعی از دانشجویان رشته مددکاری اجتماعی پایان یافت؛ آیینی که تداوم راهی ۶۷ ساله را نوید داد و بار دیگر مددکاری اجتماعی را به‌عنوان یکی از ارکان بنیادین سرمایه اجتماعی، تاب‌آوری و انسجام ملی در کانون توجه قرار داد.