فرآیند تشخیص از سوی واحد مددکاری از مرحله ارزیابی اولیه و پیش از پذیرش مددجو در سرای احسان آغاز و درگام نخست، پس از مطالعه خلاصه پرونده بیمارکه از سازمان بهزیستی ارجاع شده است،  مددجو در جلسه ارزیابی اولیه حاضر می‌شود و نخستین ارزیابی با هدف غربالگری صورت می‌گیرد. واحد مددکاری همچون سایر پرسنل تخصصی مرکز در ارزیابی دخالت دارد. در واقع پذیرش اولیه بیمار، سوق دادن بیمار و خانواده به سوی استفاده از این منابع و امکانات موجود درجامعه، ارائه خدمات مشاوره‌ای به خانواده ، مهیا نمودن خانواده با هدف ترخیص و پذیرش بیمار، اشتغال و کاریابی، رسیدگی به امور خانواده بیماران، برقراری ارتباط میان مرکز ،خانواده، نهادهای دولتی وغیر دولتی و پیگیری مشکلات و مسائل حقوقی بیمار و خانواده ازجمله وظایف مددکاری می‌باشد. همچنین در راستای انجام فعالیت‌های توانبخشی بیماران، بنا به تشخيص تیم درمان(روانپزشک، روان‌شناس، مددکار و کاردرمانگر) و به‌منظور خلق فضايي با نشاط، مددجویان مرد و زن برای سفرهای یک روزه و چند روزه سیاحتی، زیارتی و ورزشی، با مسئولیت واحد مددکاری به سفر اعزام می‌شوند.