آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 1335
 بازدید امروز : 228
 کل بازدید : 1771386
 بازدیدکنندگان آنلاين : 15

     بیماری روانی آموزش و مقابله !

گفت و گو : ساسان پارسی

بیماری روانی پدیده ایی است که انسان از آغاز پیدایش تاکنون با آن دست به گربیان بوده . تا مدتها انسان به دلیل آگاه نبودن از سبب های بروز این بیماری ها ، به بیراهه رفته و مسائلی مانند ارواح خبیث و جن را در این امر دخیل می دانست . همین امر موجب پیدایش نوعی نگرش منفی به این دسته از بیماری ها شد . برخلاف پیشرفت علم و تغییرات اساسی این نگرش منفی ، هنوز مردم در بسیاری از جوامع به این بیماری ها نگرش خوبی ندارند . با ارایه آموزش های لازم در زمینه بهداشت روانی به افراد ، علاوه بر بالا بردن سطح بهداشت روانی در جامعه ، می توان نگرش مردم را به بیماری های روانی نیز به نحو مطلوبی تغییر داد. دکتر شمس الدین کیانی ، روانشناس بالینی در زمینه نگرش مردم به بیماری های روانی پژوهش هایی را انجام داده است . با وی به گفت و گو نشسته ایم که در پی می آید :

  • در زمینه مقابله با بیماری های روانی چه راهکارهایی وجود دارد؟

بروز بیماریهای روانی به متغیرهای گوناگون روانی ، اجتماعی و زیستی بستگی دارد . مقابله با این بیماری ها سه مرحله مختلف دارد . در مرحله نخست فرد به پیشگیری می پردازد . در این مرحله ، هدف اطلاع رسانی است و آموزش های مختلف می تواند مؤثر واقع شود . مرحله دوم زمانی آغاز می شود که بیماری ایجاد شده باشد . در این مرحله ، فرد به دلایل مختلف مانند استعداد بیشتر یا عملکرد نامطلوب جامعه در محرله نخست ، از نخستین مرحله عبور کرده است . اگر علایم بیماری در آغاز پیدایش شناسایی شود بسیار مؤثر است . ولی در این مرحله نیز مسائل مانند نگرش منفی افراد و خانواده ها به بیماری های روانی موجب مراجعه نکردن برخی افراد به روانپزشک یا روانشناس می شود .به عنوان مثال کودکی را در نظر بگیرید که زود عصبانی شده و وسایل را می شکند . در چنین شرایطی معمولاً خانواده ها بدون مراجعه به روانشناس یا روانپزشک ، تنها سعی می کنند سر به سر روی نگذارند . این در حالی است که این نوع رفتارهای تکانشی و ناگهانی در آینده ، کودک را با مشکلات جدی روبرو خواهد کرد.افرادی که از مراجعه به روانپزشک یا روانشناس خودداری می کنند اغلب زمانی وارد سیستم درمانی می شوند که کار از کار گذشته و فرد و خانواده دچار مشکلات اساسی شده است . برای نمونه فردی که علایم اولیه بیماری افسردگی در او ظاهر می شود ، می تواند با یک درمان کوتاه مدت حمایتی توسط یک روانشناس به زندگی عادی باز گردد . ولی سهل انگاری این فرد به هر دلیل موجب شدت بیماری شده و عملکرد شغل و زندگی اجتماعی و همچنین زندگی زناشویی وی را با خطر مواجه می کند .

  • فرد هر شش ماه یا یک سال به دندانپزشک یا هر چند وقت یک بار برای چکاپ کلی به پزشک مراجعه می کند . آیا می توان دوره های خاصی را نیز برای مراجعه به روانشناس یا روانپزشک مشخص کرد ؟

دوره های این چنینی را می توان در مواردی مانند اسکن، MRI ، یا آزمایشات جیوه و سرب و ... که افزایش آنها مشکلات جدی روانی برای فرد ایجاد می کند ، مشخص کرد . همچنین می توان پیشگیری هایی را نیز برای دوره هایی مانند ازدواج در نظر گرفت . فرد برای ازدواج براحتی آزمایشات ژنتیک و خون و ... را انجام می دهد . در همین زمینه می توان با مشاورههای ازدواج ، همفکری زوج را از نظر روانی سنجید و اطلاعات و خواسته های آنان از یکدیگر کاملتر شود . در این صورت بدیهی است که کانون زندگی گرمتر و روابط عاطفی مطلوب تر خواهد شد . افراد در بسیاری از مهارت های اجتماعی ضعف دارند و علم روانشناسی می تواند بر افزایش و توانمندی شیوه های مقابله یی افراد در زمینه فشارها و مشکلات مختلف زندگی کمک کند . در سیستم آموزش فعلی ، دانش آموزان دروسی مانند فیزیک و ریاضی را فرا می گیرند اما چگونگی حل مسائل و مشکلات روزمره در این سیستم وجود ندارد .

  • این آموزش ها در کدام دوره های تحصیلی مؤثرتر است ؟

در هر مقطعی کارساز است . به عنوان نمونه در سطح دبستان می توان به کودکان بهداشت روانی را آموزش داد و برای آنها در زمینه بیماریهای روانی نگرش مطلوبی ایجاد کرد . دانش آموزان باید یاد بگیرند که چگونه روابط بین فردی را تقویت کرده ، مشکلات روزمره را حل کنند و در نتیجه اعتماد به نفس خود را افزایش دهند . در سطح دبیرستان و در سطح دانشگاه نیز می توان به انواع گوناگون این آموزش ها را اجیاد کرد. به نظر من فرد در تمام مراحل رشد یعنی از زمان تولد تا لحظه مرگ به این آموزش ها نیاز دارد .

  • نقش رسانه ها و سازمان ها در این آموزش چگونه است ؟

رسانه ها تأثیر بسزایی دارند . وظیفه آنها گرفتن اطلاعات از منابع مورد اعتماد و ارایه آن به افرادی است که به آن اطلاعات نیاز دارند . یک منبع آب را در نظر بگیرید که یک واسطه ، آب درون آن را به زمین هدایت می کند و موجب حاصلخیزی زمین می شود . نقش رسانه ها در این زمینه همان نقش واسطه در مثال فوق است که باعث حاصلخیز شدن و بارور شدن افکار عمومی خواهد شد . آیا در زمینه نگرش به بیماری های روانی می توان روشهای دیگری را برای آموزش به افراد پیشنهاد کرد ؟ آموزش ها به روشهای مختلفی انجام می گیرد که در این میان سخنرانی ها ، مجلات ، روزنامه ها ، سینماها ، رادیو و تلویزیون و ... بهترین روش ها هستند . برای مثال در سینما باتوجه به جذابیتی که در فیلم ها وجود دارد می تواند حواس مختلف و عواطف فرد را تحت تأثیر قرار دهند . بنابراین براحتی می توانند سهم بسزایی را در آموزش مردم برعهده بگیرند . ولی گاهی فیلم هایی ساخته می شوند که تأثیر معکوس بر جامعه دارند و نگرش مردم را به چندین سال قبل باز می گردانند . حتی تئاترها نیز می توانند با انگیزه آموزش و اصلاح نگرش مردم تهیه و اجرا شوند . در این میان سازمان هایی نیز مانند NGO که درحال حاضر در زمینه اسکیزوفرنیا به صورت خیریه آموزش هایی را به مردم ارایه می کند ، بسیار مؤثرند .

  • شما در زمینه نگرش مردم به بیماریهای روانی پژوهش هایی را انجام داده اید ، آیا این پژوهش آماری را در خصوص چگونگی مراجعه افراد به روانشناس یا روانپزشک ارایه می کند ؟

بله در حدود 20درصد از افرادی که به پزشکان عمومی مراجعه می کنند در حقیقت به سرویس های روانشناسی و روانپزشکی نیازمندند . بدیهی است در صورتی که پزشکان عمومی از اطلاعات لازم در این زمینه برخوردار باشند می توانند با سیستم غربالگری این بیماران را به روانشناس یا روانپزشک معرفی کنند . در چنین شرایطی بیماری در مراحل ابتدایی شناسایی شده و درمان مناسب برای آن انجام خواهد گرفت .

 

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به موسسه خیریه حمایت از آسیب دیدگان اجتماعی می باشد.