سرای احسان درراستای نگهداری، توانبخشی و درمان بیماران روانی و بهبود شرایط ایشان به‌منظور نیل به هدف غایی، یعنی رسیدن به سطح عملکرد مطلوب و بازگشت به جامعه درزمینه‌های ذیل فعالیت می‌نماید:
1.روانپزشکی
باتوجه به ماهیت بیماری مددجویان که جملگی مبتلا به اختلالات روانی می‌باشند، رکن اساسی خدمات این مرکز معطوف به به کنترل علائم ناشی از اختلال روانی مددجویان است که این امر  با ویزیت هفتگی روانپزشک و ارائه دستورات درمانی لازم درزمینه‌های پزشکی و روانی میسر می‌گردد. به‌عبارتی دیگر روانپزشک مسئول تیم درمان بوده و باید به امر ویزیت بیماران مبادرت ورزد. بررسی و حل مشکلات روانپزشکی و پزشکی بیماران، ثبت سیر پیشرفت درمان، حفظ و ارتقاء سلامت ایشان برعهده روانپزشک مرکز می‌باشد(شرح سایر وظایف روانپزشک، مطابق با دستورالعمل‌های نظام پزشکی است).
 2. پزشکی
معاینه و ویزیت مددجویان در ابتدای پذیرش، انجام آزمایش‌های روتین، درخواست پاراکلینیک‌های لازم و درصورت نیاز اعزام‌های تخصصی، انجام ویزیت‌های نوبتی در مراحل بعدی به‌منظور بیماریابی و تشخیص برعهده واحد بهداشت و درمان می‌باشد. باتوجه به بیماری‌های مددجویان و داروهای مصرفی ایشان، کنترل و ارزیابی وضعیت سلامت جسمی بیماران، بالاخص کنترل عوارض دارویی ازجمله وظایفی است که پزشکان عمومی ‌مرکز، به‌صورت روزانه برعهده دارند. همچنین درمان و معالجه بیماری‌های جسمانی همراه و بیماری‌های فصلی مددجویان برعهده پزشکان عمومی‌ مرکز قرار دارد.
3. روانشناسی
واحد روانشناسی در ارزیابی اولیه بیمار به‌همراه سایر پرسنل تخصصی مرکز دخالت دارد. فرآیند تشخیص از سوی واحد روانشناسی از مرحله ارزیابی اولیه و پیش از پذیرش مددجو در سرای احسان آغاز می‌شود. در گام نخست و پس از مطالعه خلاصه پرونده بیمار در سازمان بهزیستی،  مددجو در جلسه ارزیابی اولیه حاضر می‌شود و نخستین ارزیابی با هدف غربالگری صورت می‌گیرد. در صورت پذیرش مددجو در سرای احسان و تشکیل پرونده پزشکی و مددکاری، مددجو در جلسه ارزیابی روانشناختی قرار می‌گیرد. از وی شرح‌حال گرفته می‌شود. ارزیابی جامع روانشناختی در یک بازه زمانی چند هفته‌ای و گاهی چندماهه صورت می‌گیرد. مددجو از زمان پذیرش تا زمان تکمیل پرونده به‌صورت هفتگی و یا چندبار در هفته مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. واحد روانشناسی همچنین در انتخاب فعالیت متناسب با وضعیت بیمار، بررسی چگونگی پیشرفت درمان و توانبخشی بیمار پس از شروع درمان و توانبخشی در مرکز، مداخله در بحران، مشاوره گروهی نقش ایفا می‌کند. همچنین ارائه گزارش ارزیابی به مسئول فنی و روانپزشک، همراهی در درمان و استفاده از آزمون‌ها و ارائه مشاوره در موارد لزوم از دیگر وظایف واحد روانشناسی محسوب می‌شود.
4. مددکاری
پذیرش اولیه بیمار، سوق دادن بیمار و خانواده به سوی استفاده از این منابع و امکانات موجود درجامعه، ارائه خدمات مشاوره‌ای به خانواده بیمار، مهیا نمودن خانواده با هدف ترخیص و پذیرش بیمار، اشتغال و کاریابی، رسیدگی به امور خانواده بیماران، برقراری ارتباط میان مرکز و خانواده، و پیگیری مشکلات و مسائل حقوقی بیمار و خانواده ازجمله وظایف مددکاری می‌باشد.
5. کاردرمانی
 کاردرمانگران به‌عنوان عضو تیم درمان، در ارزیابی و برنامه‌ریزی توانبخشی روانی متناسب با هر بیمار، به‌همراه سایر اعضای تیم درمان شرکت می‌نمایند. انتخاب مربیان و فعالیت‌های توانبخشی ازجمله وظایف کاردرمانگران است و نظارت بر کار ایشان، تهیه گزارش پیشرفت توانبخشی بیماران در حیطه مربوطه و ارائه آن به تیم درمان برعهده آنها می‌باشد.
6. پرستاری
اجرای دستورات پزشک و روانپزشک، کمک به حفظ سلامت جسمانی ازطریق کنترل علائم حیاتی، نظارت بر نحوه مصرف داروها، نظارت بر رعایت بهداشت، گزارش هرگونه تغییر در سطح سلامت بیمار، پیگیری امور پاراکلینیکی درصورت نیاز و رسیدگی به بیماران از وظایف پرستاران و بهیاران مرکز می‌باشد.
  7. حرفه‌آموزی
مربیان این مرکز وظیفه آموزش حرفه‌ای را در زمینه‌های قالی‌بافی، عروسک‌سازی، هویه‌کاری، حصیربافی، شمع‌سازی و نقاشی و غیره به بیمارانی برعهده دارند که به پیشنهاد کاردرمان‌گر و روانشناس و با تصویب تیم درمان انتخاب شده‌اند.
8. تفریح‌درمانی
در راستای انجام فعالیت‌های توانبخشی بیماران، بنا به تشخیص تیم درمان(شامل روانپزشک، روان‌شناس، مددکار و کاردرمانگر) و به‌منظور خلق فضایی با نشاط، مددجویان مرد و زن برای سفرهای یک روزه و چند روزه سیاحتی، زیارتی و ورزشی، با مسئولیت واحد مددکاری به سفر اعزام می‌شوند. همچنین هرماه جشن تولدی برای متولدین آن ماه برگزار می‌گردد. در این جشن‌ها خیرین، پرسنل، ‌و خانواده‌های مددجویان حضور دارند.
9. فعالیت‌های ورزشی
این مرکز باتوجه به ماهیت توانبخشی و شبانه‌روزی بودن، اقدام به عقد قرارداد با یک باشگاه ورزشی نموده و مددجویان به‌صورت هفتگی از امکانات آن باشگاه بهره‌مند می‌گردند. همچنین به‌صورت دوره‌ای مددجویان این مرکز جهت امور درمانی و افزایش شادابی و تندرستی از سالن‌های استخر استفاده می‌کنند. فوتبال دستی، فوتبال زمین کوچک و سایر فعالیت‌های ورزشی که موجب تخلیه انرژی و نشاط مددجویان می‌شود و به حفظ سلامتی آنها کمک می‌کند نیز در مرکز و تحت نظارت کارشناس ترببیت بدنی صورت می‌گیرد. درهمین ارتباط سالیانه جشنواره‌های ورزشی با شرکت مددجویان سرای احسان و دیگر مراکز مشابه برگزار می‌شود.
 
10. خدمات نگهداری
سرویس‌دهی در بخش نگهداری و سالن‌های خواب انجام می‌پذیرد. در این راستا تلاش شده است که با ایجاد فضای مناسب و مطلوب علاوه‌بر نگهداری فردی، نحوه زندگی جمعی و همکاری گروهی به بیماران آموزش داده شود.

11. فعالیت‌های آموزشی
برنامه‌های آموزشی مرکز در چهار دسته طبقه‌بندی می‌شوند:
دسته اولـ آموزش حین خدمت و بدو خدمت به کارکنان مؤسسه به‌منظور ارتقاء دانش و توانایی‌های آنان. بخشی از این آموزش‌ها به‌صورت متمرکز و در محل سرای احسان کهریزک و بخشی دیگر به‌صورت غیرمتمرکز و با معرفی فرد به مراکز مربوطه با نظارت و پیگیری و ارزشیابی مستمر مرکز صورت خواهند گرفت. برای کارکنانی که این دوره‌های آموزشی را با موفقیت می‌گذرانند، توسط مرکز گواهی صادر خواهد شد. تشخیص نوع آموزش‌های موردنیاز و اولویت آنها با مدیرعامل مؤسسه خواهد بود.

دسته دوم‌ـ آموزش عمومی ‌مددجویان در محل سرای احسان در زمینه‌های بهداشت و سلامت فردی، بهداشت اجتماعی و محیط زیست، آداب و مناسک دینی، اخلاق و روابط انسانی، قرآن‌خوانی، شعرخوانی، سوادآموزی و نیز برگزاری مسابقات در این زمینه‌ها و اهدای جوایز و تشویق، ازجمله اعزام به سفرهای زیارتی و غیره دراین راستا قرار دارد.

دسته سوم‌ـ آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای به مددجویان حَسَب توانایی‌ها و قابلیت‌های آنها به دو صورت اعزام مدرس به محل و یا بردن مددجو به محل آموزش، در راستای بازپروری و ایجاد خوداتکایی و زمینه‌سازی برای بازگرداندن آنها به جامعه.

دسته چهارمـ آموزش‌های توجیهی برای عموم مردم به‌ویژه خیرین و بازدیدکنندگان از سرای احسان به‌منظور معرفی فعالیت‌های مؤسسه و جلب مشارکت‌های مؤثر آنها. در انجام این دسته از آموزش‌ها از تمامی‌ظرفیت‌های رسانه‌ای و سازمان‌های ذی‌ربط مانند شهرداری، صداوسیما، مطبوعات، مخابرات و نهادهای جامعه مدنی استفاده می‌‌شود.